Dr Dominik Bałuka | Rozmowa Dnia

27 marca 2026 · 26:51 · Obejrzyj na YouTube

Kolejna rozmowa Adama Żaaka z dr Dominikiem Bałuką - ,,naczyniowcem", którego mieli Państwo okazję już posłuchać na naszym kanale. Dzisiejsza rozmowa dotyczyła chorób i profilaktyki układu naczyniowego.

Transkrypcja materiału

Transkrypcja automatyczna — może zawierać drobne błędy.

[muzyka] Radio Ekspertów i Pasjonatów. [muzyka] Adam Żak przy mikrofonie. W naszym studiu dzisiaj gościmy ponownie doktor Dominik Bałuka, chirurg naczyniowy. Witam. chirurg naczyniowy. Dzień dobry państwu. Panie doktorze, po ostatniej wizycie w pańskim Studio to nas zaczęli traktować jak pana asystentów i zaczęli nas wypytywać o różne choroby. Przeszło to na mnie. Więc ja teraz dzisiaj będę pytać jak to wygląda z tymi chorobami układu naczyniowego. Tak. Y żyły. To jest taki ogólnie ogólne pojęcie. Przypomnijmy może tym, którzy nie byli z nami podczas pierwszego naszego spotkania w studiu, że pan się zajmuje żyłami i wszystko co koło tego.

Tak, tak. Głównie właśnie no potocznie układ naczyniowy w zasadzie składa się w najbardziej takim podstawowym podziale z układu tętniczego i układu żylnego. Chociaż oczywiście patologia układu żylnego jest stosunkowo częściej rozpoznawana wśród populacji ludzkiej. Mhm. Yyy i teraz tak, jeżeli yyy

mówiliśmy o takich chorobach układu yyy naczyniowego, to głównie mówiliśmy o żelakach, które się pojawiają w kończynach. Tak, głównie problem przewlekłej niewydolności żylnej najczęściej dotyczy kończyn dolnych. No co wynika z tego, że po prostu chodzimy na kończynach dolnych. Tutaj panują yyy duże ciśnienie

y hydrostatyczne. No i doprowadza to szybko do tworzenia się właśnie przebko wydolności żylnej. Oczywiście muszą się na to z yyy [parsknięcie] żeby doszło do niewydolności żyne, muszą się jeszcze inne czynniki tutaj nałożyć. To nie jest tak, że my chodzimy i mamy żylaki. Tutaj muszą się jeszcze pewne warunki spełnić, żeby właśnie powstały żylaki. Czyli genetycznie możemy być obciążeni, możemy się niezdrowo odżywiać. W związku z tym jesteśmy troszkę mamy zbyt dużą masę ciała, co może spowodować, że te żelaki szybciej się pojawią. Oczywiście tutaj tak to na na użytek, że

tak powiem, społeczeństwa podkreśla się pewne czynniki ryzyka oczywiście, czyli tutaj to jest właśnie wzrost masy ciała, siedzący tryb życia, no brak ruchu. Oczywiście, że tak. Natomiast tutaj u podstawy tej przewlekłej niewydolności żylnej leży niewydolność zastawek, czyli takich

można powiedzieć zaorków, które przepuszczają krewy w jednym kierunku. [parsknięcie] One przeciwdziałają troszkę [pomruk] sile grawitacji i zastoju krwi żylnego w kończynach dolnych. No gdy te zaworki tak potocznie nazywając ulegną uszkodzeniu, no to wtedy ten mechanizm antygrawitacyjny nie działa. No i krew zalega w kończynach dolnych, rozciąga

je, rozpycha doprowadzając w końcu do tworzenia się przewlekłej niewydolności żynej, żylaków, no [parsknięcie] i wszystkich tam powikłań związanych właśnie z tym zastojem żylnymi żylakami. Czasami pacjenci są obdarzeni taką dolegliwością, mają gęstą krew. Oczywiście medycyna

tutaj stoi na wysokości zadania. Jak ktoś ma gęstą rzeczywiście krew, to są leki, które ją rozrzedzają. Czy taka gęsta krew też wpływa na to, że te żelaki mogą się pojawić? Generalnie to jest znowu takie bardzo potoczne pojęcie gęsta czy rzadka krew. [wciągnięcie powietrza] dlatego że jeśli zrobimy badania

badania krwi, no to układ krzepnięcia, czyli ten układ, który warunkuje utrzymywanie się krwi w naczyniach krąś w stanie płynnym bądź który powoduje, że w odpowiednich warunkach krew krzepnie, no to mieści się w granicach jakiejś normy. I teraz mówiąc o tej rzadkiej krwi, rozumiem, że

ktoś ma na myśli to, że ta krew ma mniejszą właściwość do do krzepnięcia. No ale to generalnie wywołujemy tą mniejszą właściwość do krzepnięcia krwi raczej wywołujemy lekami, czyli są takie sytuacje kliniczne, w których należy podać lek, który obniża krzepliwość krwi po to,

żeby nie doszło do właśnie powikłań takich jak tworzenie się na przykład drobnych tam zakrzepów na blaszce miażycowej. czy właśnie w przypadku w kontekście choroby przewlek niewydolności żylnej, żeby nie doszło do zakrzepicy w obrębie żylaków. Tutaj mamy

do czynienia obecnie z różnymi preparatami, które niektóre działają bardziej właśnie w układzie tętniczym, a inne działają bardziej w układzie żylnym. Czyli w zasadzie nie ma to aż takiego wielkiego znaczenia, czy ktoś ma, mówiąc kolokwialnie, gęstą czy rzadką krew. No to nie nie tutaj to jest tak jak powiedzieliśmy sobie tutaj to są takie pojęcia potoczne. Krzepliwość krwi ona zawiera się w jakiś

przedziałach normatywnych, czyli są jakieś normy w której jest prawidłowy układ, zawiera się prawidłowy układ krzepnięcia. Natomiast oczywiście są i to czasami trzeba zdiagnozować, są tak zwane stany, w których dochodzi do łatwiejszego tworzenia się zakrzepów. No ale to są osobne jak gdyby patologie, które nazywane są trombof

trombofiliami. Tutaj głównie zajmuje się tą diagnostyką hematolog i faktycznie są genetyczne takie obciążenia, które powodują, że krew bardzo łatwo ulega wykrzepieniu i ci pacjenci po zdiagnozowaniu tych trombofilii czy pewnego rodzaju trombofilii, bo to również ta grupa nie jest złożona,

powinni otrzymywać na stałe do końca życia leki przeciwkrzepliwe, czyli powinni robić sobie, że krew jest rzadsza. Panie doktorze, żylaki, mówiliśmy do tej pory, że one się głównie w kończynach i to dolnych pojawiają, ale żylaki mogą się pojawić wszędzie. No oczywiście, że mogą się pojawić wszędzie. Przykładem takich

żylaków, którymi akurat chirurg naczyniowy się tutaj nie zajmuje, są na przykład żylaki powróconka nasiennego. Tutaj to jest głównie domena leczenie. Tutaj to głównie urolodzy. [parsknięcie] No i ale to jest również tutaj wspólny mianownik do żylaków kończyn dolnych, czyli niewydolność zastawkowa, niewydolność żył, ciśnienie hydrostatyczne rozpychające, rozciągające te żyły, co w konsekwencji doprowadza do na przykład żylaków powróka powróka nasiennego. Czyli to bardziej bardziej u mężczyzn. To jest akurat bardziej u mężczyzn ze względu na to, że troszeczkę inaczej jest zbudowana inaczej anatomicznie jest u zbudowana ta żyła u mężczyzn. No i tutaj to ma akurat

znaczenie mniejsze może dla funkcjonowania układu naczyniowego, co bardziej o ile dobrze mnie pamięć nie myli tutaj ma obniża ewentualnie płodność u mężczyzn. Czyli panowie też muszą uważać, jeżeli chcą zachować siły witalne. Trzeba się, ale to jeśli znaczy nie

jestem specjalistą urologiem i absolutnie nie chcę się tutaj autorytatywnie na ten temat wypowiadać, ale myślę, że w toku tam diagnostyki diagnostyki niepłodności u mężczyzn takie badanie należałoby chyba przeprowadzić. Ale no tak jak mówię, nie jestem urologiem, nie chcę się wypowiadać. To są takie jeszcze moje wiadomości, które gdzieś ze studiów pamiętam. No to wracamy do pań. Tak jest. yyy panie yyy, które miały wykonywane operacje yyy związane z

pozbywaniem się żylaków yyy mimo tego, że zmieniły tryb życia, zmieniły dietę, yyy wykluczono jakieś uwarunkowania genetyczne, po jakimś czasie znowu na tych nogach pojawiają się żylaki. No i znowu nie mogą chodzić z odkrytymi latem nogami, bo się krępują. Dlaczego te żelaki znowu powstały? dlatego, że jak sama nazwa wskazuje, jest to przewlekła niewydolność żylna, czyli to jest taka yyy taka choroba, którą w zasadzie bardzo trudno yyy jednym zabiegiem

wyleczyć. Moi pacjenci, którzy do mnie przychodzą, [parsknięcie] często właśnie zadają to pytanie, albo nawet powstrzymują się przed leczeniem, bo mówią: "Ach, koleżanka, kolega, babcia, dziadek zrobili sobie kiedyś taki zabieg i znowu wyszły te żylaki." Oczywiście, że tak może być i to jest jak gdyby wpisane w tą chorobę nawroty, dlatego że

ten czynnik, my nie jesteśmy w stanie tego czynnika sprawczego jak gdyby wyeliminować, bo cały czas na kończynach dolnych chodzimy, cały czas na te naczynia żylne działa grawitacja i cały czas tutaj ten czynnik sprawczy jest szczególnie wtedy, kiedy ten aparat zastawkowy jest y uszkodzony

i bardzo trudno pacjentowi odpowiedzieć na pytanie, czy będzie miał nawrót y przewlekłej niewydolności żynej po leczeniu chirurgicznym, czy nie. Dlatego, że no bardzo trudno jest mi odpowiedzieć na pytanie, czy po wyleczeniu tych naczyń, które są żylakowo zmienione, czy żylakowo zmienią się te, które obecnie widzę zdrowe, no to na to jest nie sposób odpowiedzieć. Natomiast jeśli są właśnie pewnego rodzaju predyspozycje, czy utrzymują się te czynniki

środowiskowe, y zachowawcze, dietetyczne, które spowodowały te żylaki, jeśli one się będą dalej utrzymywać, no to jest duża szansa, duże prawdopodobieństwo, że powstaną kolejne żylaki. Ale to nie jest tak, że na wskutek leczenia powstaną nowe, tylko jeśli nie podejmiemy leczenia, to zostaną te stare żlaki czy ta stara nieźłożą

się z czasem w kolejne. także pomimo tego, że gdzieś w naszym społeczeństwie krąży takie przekonanie, że po co będę to robił, skoro to się i tak yyy znowu zrobi, no jest troszkę takim błędem, bo to jedno na drugie się nałoży i potem każde potem te leczenie jest coraz trudniejsze, coraz bardziej złożone, coraz dłuższe. Często w przypadku no kobiet coraz mniejszy, lepszy efekt estetyczny możemy uzyskać. Zostają blizny na nogach. M tutaj akurat z tymi bliznami na nogach to jest tak, że one powstają czy one powstają po tych starszych metodach leczenia, po tak zwanym strippingu.

I faktycznie tutaj trzeba, to jest metoda wciąż oczywiście akceptowalna i wciąż w ramach refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia wykonywana. No to jest opera normalna duża operacja, którą która wymaga nacinania kończyny w kilku miejscach i ona jest wykonywana pod narkozą. pod narkozą albo ona jest wykonywana przy znieczuleniu no miejscowym takim nie to się znieczulenie do kręgosłupowo się podaje lek który znieczula i i w ten sposób mamy od pasa w dół pacjent jest znieczulony i wtedy możemy przeprowadzić także tak akurat czyli to nie jest taki zwykły zabieg tylko poważna operacja z anesteziologiem tak jest no to jest to poważna operacja i obecnie jedyna dostępna w ramach właśnie takiej Narodowego Funduszu Zdrowia refundowana.

Natomiast medycyna no już poszła znacznie znacznie bardziej do przodu i obecnie nie musimy już takich zabiegów wykonywać. Obecnie wykonujemy i możemy wykonać no techniki minimalnie inwazyjnej. Tutaj pacjenci powinni o tym wiedzieć, że i nie bać się właśnie tych leczenia tych żylaków i nie wyobrażać sobie właśnie, że trzeba iść do szpitala, że trzeba

mieć narkozę czy trzeba mieć to znieczyenie w kręgosłup, które faktycznie jest obciążające. Tylko w dzisiejszych czasach można to zrobić metodami minimalnie inwazyjnymi bez jednego nacięcia. A stres i ewentualni dyskomfort jest taki jak przy pobieraniu krwi, czyli praktycznie rzecz biorąc żaden żaden. No bo pacjentki, bo głównie tutaj o paniach mówimy właśnie obawiają się tego, że będzie narkoza, że będzie jakieś znieczulenie, że będą w szpitalu kilka dni, a efektu nie będzie. No a jednak będzie efekt, a inwazja może być minimalna, jak pan doktor powiedział. Oczywiście te obecne metody mało inwazyjne, tak zwane

wewnątrzniowa ablacja pni żylnych, niewydolnych pni żylnych, no to jest zabieg, który wykonuje się ambulatoryjnie w ramach no gabinetu. W zależności od tego, czy wykonujemy zabieg na jednej, czy na dwóch kończynach, to on waha się w granicach 40, 50 minut. Pacjenci za [parsknięcie] bezpośrednio po zabiegu wychodzą do domu, wracają do swojej normalnej aktywności życiowej. Nie trzeba nawet z żadnego zwolnienia z pracy wracają do na basen, na na

uprawianiu sportu. Tutaj poleca się aktywność. Także tutaj ten postęp jest olbrzymi medycyny i no naprawdę to nie ma sensu jakiegokolwiek zwlekać z podjęciem decyzji, tylko po prostu trzeba przyjść, zbadać się, zrobić zabieg i zapomnieć o problemie na wiele, wiele lat. Co jest najważniejsze. Panie doktorze, mówiliśmy o żylakach, o tych wszystkich chorobach związanych z układem naczyniowym. No teraz troszkę taki wstydliwy temat. Żylaki odbytu, czy to są popularne hemoroidy? Tak, tak. No obecnie tych żylaków odbytu

raczej tam się mniej użyło. Właśnie obecnie mówimy o o hemoroidach. Jak się można nabawić? Czy to tak jak z tymi żylakami w nogach, że to styl życia, nadwaga i tak dalej. Czy jest jakiś jeszcze konkretny powód, które mogą spowodować, że zaczniemy odczuwać jakieś dolegliwości związane z żelakami odbytu? No generalnie jest to temat

podobnie jak żylaki kończyn dolnych dotykający olbrzymiej ilości pacjentów, olbrzymiego procenta z populacji. Podobnie jak w przypadku żelaków kończyn dolnych ten procent nawet sięga 70%. I generalnie ten mechanizm tworzenia się hemoroidów nie jest taki prosty jak jak powszechny. Właśnie również tutaj możemy powiedzieć, że jest cała różna masa czynników, które

które po prostu sprzyjają powstawaniu tych hemoroidów. No i tutaj tak najpowszechniej właśnie mówimy o otyłości, o przesiadywaniu, o zaparciach, o przesiadowaniu w toalecie, o braku cukrzycy, o braku aktywności ruchowej otyłości. No to wszystko prowadzi do do tworzenia się tych tej choroby hemoroidalnej, bo w zasadzie tak by to trzeba najbardziej fachowo nazwać. Natomiast również tak jak w przypadku żlaków kończyn dolnych obserwujemy te tą chorobę hemoroidalną również u wysportowanych zdrowych mężczyzn i tutaj to są też i inne czynniki, które mają na to wpływ. M

tutaj podkreśla się zaburzenia w panujące właśnie odpowied w ciśnieniach w tej okolicy. No to są dosyć skomplikowane tematy. Na ten temat cała sympozja się poświęca. W związku z tym nie ogarniemy tego w czy to dzisiaj ogarniemy. Tak jak ten cały mechanizm tworzenia się żylaków kończynowych również tego tego nie ogarniemy tutaj na na użytek. szczyt

góry lodowej. Tak tutaj na użytek naszej tam audycji to no to musimy się tylko powierzchu tego y przemknąć, bo to przede wszystkim uspokoić pacjentów, zagłębić, uspokoić pacjentów pod takim względem, że zarówno żelaki kończyn dolnych, jak i chorobę hemoroidalną obecnie da się w bardzo komfortowy sposób wyeliminować, wyleczyć i i należy

przychodzić się badać i wykonywać te zabiegi, gdyż są naprawdę obecnie przeprowadzane w komfortowych warunkach i obarczone bardzo niewielką ilością powikłań. A jeśli wystąpią te powikłania, to w tych metodach małoinfazyjnych to jest łatwe do wyleczenia. Podczas naszego pierwszego spotkania w studio powiedział pan, panie doktorze, że jeśli chodzi o żylaki, to te wszystkie reklamy w telewizji dotyczące leków to można wyrzucić do kosza, ale w przypadku hemoroidów też są różne reklamy, czopki,

maści i tak dalej. Czy to na tej samej zasadzie można wyrzucić do kosza? [parsknięcie] Tak, tak. Aż, że do kosza to może bym nie powiedział. Ja bym powiedział to to w ten sposób, że kiedyś chirurg, jeśli chodzi o te hemoroidy, kiedyś chirurg stawał przed takim dylematem, czy czy operować i narażać pacjenta na dosyć dokuczliwą operację. Ja mówię o takich operacjach klasycznych. Czy jeśli ta choroba hemoroidalna nie jest jeszcze aż tak bardzo rozwinięta, czy dać czopek, maść, zredukować objawy i poczekać, aż aż te hemoroidy tak urosną, że już nie będzie co zrobić i je wtedy wyciąć. No takie wtedy jak gdyby

szerokie stosowanie czopków maści, no może miało jakiś tam sens. Natomiast obecnie, gdy mamy mało [parsknięcie] inwazyjne metody leczenia, no to zastanawiałbym się nad tymi czopkami. No bo tak jak w przypadku tak jak w przypadku niewydolności żylnej stosowanie do ustnych preparatów niewiele wnosi. No

po prostu trzeba wykonać zabieg i i te żylaki zlikwidować. Tak samo w przypadku choroby hemoroidalnej. Za pomocą czopków maści możemy zredukować objawy u jednych pacjentów na dłużej, u jednych pacjentów na krócej, ale raz rozpoczęta choroba hemoroidalna, ona będzie jeśli tym bardziej jeśli się czynnika sprawczego nie wycofa, ona będzie po prostu postępować i znowu w zasadzie jedyną możliwością pozbycia się tej choroby jest wykonanie jakiegoś zabiegu. Ja bym te czopki bardziej obecnie myślał o o takim wspomagającym leczeniu, a nie

takim stricte leczeniu choroby hemoroidalnej, bo się nie da. Bo się po prostu nie da. I warto znowu warto zrobić w miarę komfortowy zabieg i zapomnieć o chorobie na długie lata niż przez długie lata brać te czopki, smarować się i i tak z tego wiele wiele pożytku nie wynika. I tak w końcu trzeba będzie zrobić zabieg. A jeszcze bym powiedział więcej, że stosowanie w tych maści

czopków w mniej zaawansowanym stadium choroby, gdzie można by przeprowadzić właśnie drobny zabieg, no stosowanie tych czopu doprowadza do tego, że w końcu trzeba pacjenta operować. No także ja raczej swoim pacjentom, którzy przychodzą do mnie z z chorobą hemoroidalną raczej specjalnie nie przepisuję tych czopków. Raczej proponujemy wykonanie od razu zabiegu. Im mniej zaawansowana choroba, tym zabieg jest mniejszy po prostu. Czyli nie zwlekać, nie zwlekać, przychodzić. Tym bardziej jeszcze, że że choroba hemoroidalna w pewnym procencie przypadków towarzyszy no problemom no dużo bardziej złożonym i dużo bardziej trudniejszym w leczeniu.

Także oczywiście w przypadku pojawienia się jakiejś krwi na papierze toaletowym, no tutaj to jest od razu taka czerwona lampka, to się od razu trzeba zgłosić do badania. Panie doktorze, na stole operacyjnym leżący pacjent pan otwiera taką wróćmy może do do nogi, bo to będzie takie bardziej obrazowe. Otwiera pan taką nogę tradycyjnie, czy po stanie żył jest pan w stanie zorientować się, czy choroba wróci i to szybko czy nie, czy nie wiadomo?

No [parsknięcie] tak jak w medycynie to tam do końca nigdy nie jest wiadomo, ale oczywiście, że tak. Jeśli operuję i widzę, że choroba jest mocno zaawansowana, no to tutaj jest zawsze dużo większe prawdopodobieństwo, że że to nawróci. yy wszędzie i w każdym przypadku szyb

szybciej szybciej podjęte leczenie zawsze yyy zwiększa szansę na na wyleczenie. Dużo bardziej i dużo trudniej leczy się chorobę naczyniową, kiedy ona jest zaawansowana, kiedy jest wiele punktów możliwego nawrotu. Nie zawsze wszystko również w techniczny sposób da się zaopatrzyć. Także im szybciej tym lepiej.

Panie doktorze, z tego kwazi poważnego rozważania chorób układu naczyniowego, na koniec zadam takie dziwne pytanie. Czy zgłosił się do pana jakiś pacjent, pacjentka z najdziwniejszym przypadkiem dotyczącym układu naczyniowego? Z najdziwniejszym. W najbardziej nietypowym miejscu mogły się pokazać gdzieś żylaki. Albo może słyszał pan o takim? Nie, oczywiście to nawet wczoraj u siebie właśnie, ponieważ tutaj na

przyjmuje w centrum medyczne metoda tu w Gliwicach. No wczoraj miałem taką jedną pacjentkę, którą badałem, która w zasadzie pacjentka po zebraniu wywiadu sama mnie nakierowała na, przepraszam, tutaj tajemnica lekarska, ale faktycznie w bardzo nietypowym miejscu żylaki, które faktycznie o tyle mnie ucieszyły, że było to wybicie z jakiejś tam rutyny i takiego codziennej codziennego badania i faktycznie spowodowało to moje zaci zaciekawienie i dosyć takie podejście, że no ucieszyło

mnie to, że będę mógł tutaj jakoś troszkę w końcu coś innego poleczyć. Faktycznie było to inny taki mechanizm ciekawy. Może nawet jak to się rozwinie to leczenie, może jakąś tam pracę na ten temat kazuistyczną napiszę na temat właśnie takiego nietypowego położenia żylaka. No to faktycznie tak się tak się zdarzyło i pacjentka naprowadziła pana. Pan nie przypuszczał, że to może gdzieś tam być w innym miejscu? Standardowo w tym miejscu pacjenta nie

badamhm, ale faktycznie w toku szczegółowo przeprowadzonego badania pacjentka nakierowała mnie na to, że że zbadałem to miejsce i faktycznie okazało się, że no tam regularne żylaki są, które no będzie trzeba je leczyć. Panie doktorze, życzę właśnie nie wiem czy życzyć dużo pacjentów czy mało pacjentów. Pacjentów jest bardzo dużo. To jest chyba liczba nieskończona. Tym bardziej, że społeczeństwo nasze się starzeje. Ten tryb naszego życia raczej nie polepsza się, tylko pogarsza. Także tego tych pacjentów raczej będzie cały czas dużo [parsknięcie] i to chyba tak jak my koledzy naczyniowi mówimy, że że to jest temat nie do przerobienia.

Nie do przerobienia. No to proszę sobie wybrać życzenia albo dużo, albo mało pacjentów. Ja dziękuję bardzo serdecznie za wizytę w studio. Bardzo serdecznie dziękuję i dziękuję państwu. I jeżeli znowu pojawią się pytania dotyczące układu naczyniowego, to pan doktor pozwoli, że zwrócę się o pomoc i zaproszę do chętnie, chętnie jeszcze raz się pojawię w studiu. Dziękuję. Chirurg naczyniowy doktor Dominik Bałuka był naszym i państwa gościem. Wszystkiego dobrego. Dziękuję bardzo.

Radio Imperium Kliknij, aby słuchać na żywo