Wywiad o Festiwalu Kultur | Tygodnik Kulturalny

4 sierpnia 2026 · 14:42 · Obejrzyj na YouTube

W dniach 7–9 sierpnia w Gliwicach odbędzie się Festiwal Kultur – nowe wydarzenie, które zaprasza do poznawania różnych narodowości poprzez sztukę, historię i tradycję. Festiwal poświęcony jest kulturom, które na przestrzeni dziejów współtworzyły tożsamość Gliwic: mniejszości niemieckiej, ormiańskiej, ukraińskiej, żydowskiej, kresowej, śląskiej i romskiej. Aby przybliżyć Państwu ideę tego wyjątkowego wydarzenia, Jakub Mroczkowski rozmawiał z Łukaszem Kwaśniewskim – organizatorem festiwalu. W wywiadzie opowiedział on o tym, skąd zrodził się pomysł na organizację Festiwalu Kultur, jak wyglądały przygotowania oraz czego uczestnicy mogą spodziewać się podczas trzydniowego wydarzenia.

Transkrypcja materiału

Transkrypcja automatyczna, może zawierać drobne błędy.

[muzyka] [muzyka] Jakub Mraczkowski, Radio i telewizja Imperium. Jestem w Centrum Kultury Wiktoria i o kulturze będę mówić. Yyy, ponieważ zbliża się wydarzenie bardzo kulturalne, skoro ma kulturę w nazwie, festiwal kultur yyy 7 9 sierpnia i jest ze mną Łukasz Kwaśniewski, organizator tego wydarzenia. Dzień dobry. >> Dzień dobry. >> Skąd potrzeba na taki nowy festiwal w Gliwicach? Potrzeba, ta potrzeba już wiele lat temu powstała. Teraz dopiero po prostu nastąpiła krystalizacja. Myślę, że jak Polska i wiele krajów tutaj im bardziej na wschód, tym ta historia naszych krajów czy nawet miast,

regionów jest dosyć złożona i w Gliwicach żyje bardzo dużo mniejszości narodowych. I stąd pomysł, że może warto by było zaznajomić mieszkańców Gliwic, ale także też tym mniejszościom narodowym dać troszeczkę jakby pokazać, przywrócić, zachęcić i spotkać się wokół kultur, krajów, z których pochodzą. I stąd pomysł na festiwal kultur. I ta pierwsza edycja, nie wiem co się wydarzy później, najpierw niech się odbędzie ta ta pierwsza. yyy poświęcamy kulturom yyy kulturom, które które od lat żyją w Gliwicach albo żyje po nich pamięć, czyli na przykład jeśli chodzi o Żydów górnośląskich, ale także yyy yyy

mieszkańcy Ukrainy, yyy Armenii yyy Niemiec, yyy Romowie y im właśnie ta pierwsza edycja będzie poświęcona. Pomysł, rozumiem, wyszedł odgórnie, czyli od państwa. >> Tak, no to też są takie spotkania, rozmowy z urzędem miasta. Zż, no my tak jesteśmy, no Centrum Kultury jednak jest miejską instytucją kultury i od od dłuższego czasu już rozmawialiśmy na ten temat, żeby ten no bo często jest był

wieczór z Romami >> i tylko Romowie. A gdzie oczywiście jest dom współpracy polsko-niemieckiej, oni tworzą te wydarzenia, są spotkania, są warsztaty, ale tutaj chodziło, żeby to zrobić troszeczkę w z takim troszeczkę większym hałasem, żeby to było większe wydarzenie y nie dla grupki

osób, tylko na przykład dla setek osób, prawda? >> A jak wygląda współpraca i zaangażowanie z samymi mniejszościami? Czy oni też aktywnie biorą udział w organizacji? Tak, zapraszamy do współorganizacji, ale z mniejszościami. Troszeczkę wzięliśmy my tutaj na na swoją głowę pomysł zorganizowania i zaproszenia artystów. No bo tutaj będziemy rozmawiać o kulturach. To nie chodzi o kulturze jako rozrywce czy sztuce tylko, ale także będziemy rozmawiać o kulturze na przykład kresowian. ostatni kresowianie z Bojkowa, czyli porozmawiamy o o kraju, o

zwyczajach tutaj mieszkańców Ukrainy, czy czy wspomnijmy też o Ormianach, czy o Niemcach. Będziemy rozmawiać o kraju, o narodowości, o języku, o tradycjach, ale też poprzez sztukę, bo na przykład zobaczymy koncert, usłyszymy koncert Maniuchy Bikont i Ksawerego Wójcińskiego

i tutaj na przykład Maniucha, mimo tego, że jest Polką, on jest specjalistką od poznawania kultury wiejskiej od strony muzycznej, strojów, tańców i nie tylko polskich, ale także z zagranicy. I ona znalazła taki na Ukrainie tutaj blisko naszej granicy z Polską taką wieś, w której

z okolic Polia piękne pieśni takie opisujące cztery pory roku i świetnie to przetworzyli, bo ona jakby śpiewa to w sposób bardzo tradycyjny te pieśni, ale cała twór muzyka jest zaaranżowana w taki trochę awangardowy, jazzowy sposób. Kontrabas gra tak jak się gra właśnie w klubach nocnych jazzowych, a ona zachowuje oryginalną linię melodyczną, a ten kontrabas jej akopaniumuje, ale w taki sposób właśnie dosyć nowoczesny, współczesny. Tak samo z Paradżanowem spotkamy się, czyli jeden z najwybitniejszych twórców kina na świecie, który jest troszeczkę zapomniany i i nawet nie promowany w Polsce, a jego język jest bardzo oryginalny i i też chcieli chcieliśmy go tutaj troszeczkę przywrócić. W tamtym roku Warszawa to zrobiła, a wcześniej nie pamiętam kto. A jego styl, język, jego

problemy, no on siedział w więzieniu za ten film, który chcemy pokazać. Yyy, to jest bardzo, bardzo ciekawe zjawisko i właśnie się w sobotę z tym filmem, yyy, zmierzymy na żywo tutaj w ruinach teatru. >> Myślę, że więzienie to zawsze dobra zachęta. Twórcy to chyba czas, żeby wymienić, jeżeli umiesz tak z głowy, te wszystkie mniejszości i narodowości, o których będzie mowa. >> Zaczniemy siódmego w piątek i zaczniemy od godziny 19:00. To będzie właśnie koncert Maniucha i Ksawery, czyli tutaj poświęcimy temat Ukraińcom. Po spotkaniu, czy dziś około godziny 20:30 będzie spotkanie tutaj ze specjalistami, z panem Krzysztofem Kruszyńskim, z panem

Partyką i z Sebastianem Michałuszkiem, czyli tutaj twórcą, fotografikiem, który wpadł na pomysł, żeby uwznić kresowian. yyy i będzie wystawa, będzie rozmowa, będzie film, który powstał yyy o tych kresowianach na następny dzień, czyli yyy w sobotę ymm mocno skupimy się

tutaj na spacerze związanym yyy z z Żydami gliwickimi. E, będzie można odwiedzić też muzeum, cmentarz i później spotkamy się tutaj w ruinach na spotkaniu na spotkaniu. Chyba pomyliłem teraz kolejność, bo jednak kresowianie będą w sobotę. Tak, tutaj będzie będą Kresowianie, a dzień wcześniej będzie Śląsk. po prostu Śląsk jako jako region, jako coś charakterystycznego i porozmawiamy z Rubensem z Bytomia, czyli twórca twórca twórca memów rubensowskich i Śląskiej Gotki, który no bardzo ciekawa postać i jak młode pokolenie odbiera dzisiaj kulturę śląską.

E, wracam do soboty. No i właśnie w sobotę o godzinie 20:00 będzie wstęp o, o kulturze ormiańskiej, o, o stylu filmowym Sergieja Paradżanowa i zobaczymy film Kwiat granatu, po czym w niedzielę, w niedzielę spotkamy się tutaj na alei, nie w ruinach, na alei przyjaźni i poświęcimy ten dzień właśnie Romom. Będzie, będzie spotkanie, będzie muzyka, będzie taniec. Będzie jedzenie i tak zakończymy pierwszą edycję festiwalu kultura. >> To wróę do Ślązaków. Mam nadzieję, że teraz żadnej miny nie podstawię, ale jestem ciekawy z jaką narracją będziecie mówić o tej kulturze. Czy to są gospodarze? W końcu jesteśmy w metropolii górnośląskiej.

Czy jest to mniejszość, czy może wymierające kulturę? Jak to przedstawiacie? Nie, absolutnie jest moda w ogóle na na regionalizację, na właśnie te mniejsze kultury czy czy właśnie dialekty i chcemy właśnie zaprosić będzie Rubens właśnie z Bytomia jako właśnie takie pokolenie trochę mediów społecznościowych i promocji jakby kultury śląskiej w ten sposób i spotkamy się z Zuzą i Kamilem, którzy są autorami

programu w telewizji polskiej w trzecim programie telewizji polskiej mikrokosmosy i oni właśnie chodzą po różnych dzielnicach, osiedlach, budynkach i pokazują pokazują właśnie tą śląskość w naszym regionie i ich zaprosiliśmy właśnie i to są też młodzi ludzie, którzy są zafascynowani jednak śląskością i i i promują ją już, można

powiedzieć na taką skalę ogólnopolską i i chcemy chcemy to tutaj pokazać, Bo sami też w tej kulturze jednak przecież uczestniczymy. Chociaż Gliwice są takim dosyć mało śląskim miastem, bo już jesteśmy jakby na samym końcu tego Śląska, ale mimo wszystko, nie wiem, w tamtym roku można było tutaj przyjść i zobaczyć Shzreka z dubbingiem po Śląsku na żywo i wypełniliśmy dwa razy tą salę, także jednak zainteresowanie jest spore i pewnie przy Sku, zwłaszcza młodych ludzi. >> Tak, głównie młodzi ludzie to byli. Dla kogo jest to festiwal? Ja myślę, że to jest festiwal dla wszystkich, bo nie oszukujmy się, przez wiele lat Polska była w takim trochę

popkulturowym zainteresowaniu tym, co co z zachodu modne i ciekawe, a widać, że jednak jest powrót do tradycji, do muzyki tradycyjnej, do obrazów tradycyjnych, do do kultury tradycyjnej, do strojów. [parsknięcie] To się to się to się widzi, to się dostrzega. Ja myślę, że każdy kto jest otwarty może tutaj może przyjść i i i z

nami poznawać. Nie kierujemy tego do żadnej grupy wiekowej. To wszystko zależy od indywidualnego nastawienia każdego mieszkańca. Nieważne w jakim będzie wieku. Raczej mamy dojrzalszą widownię, ale z roku na rok widzimy, że coraz więcej młodych osób nas odwiedza. A czy szykując się do tego festiwalu, czy wy nauczyliście się czegoś nowego o jakiejś kulturze? Tak, ja cały czas, no bo jakby zgłębiam też będę tutaj jeden, a może nawet dwa panele moderował, więc muszę mieć jakąś wiedzę, bo też trzeba wiedzieć jak zadawać pytania. Także, także parę rzeczy ciekawych się dowiedziałem.

>> A czy radzisz nam jakąś ciekawostkę? Wiem, że to jest trudne tak nagle sobie przypomnieć, ale może >> nie nie jest trudno, bo przed chwilą nawet miałem rozmowę na temat właśnie prelekcji przed filmem Sergieja Paradżanowa, czyli o Ormianach i z przykrością, no niestety maturę zdawałem bardzo dawno temu, ale zdawałem ją z historii i jakoś nie zapamiętałem, że na

przykład Armenia jest najstarszym chrześcijańskim krajem w ogóle na świecie. No przyjęła chrzest w 301 roku. Y i wiedziałem, że są gdzieś tam w czołówce, ale nie wiedziałem, że są tym najstarszym >> i też stary kraj na to wychodzi. >> Tak już wzmianka omianach jest w starożytności. Także yy festiwal kultur,

czyli y spotkają się, skonfrontują różne kultury, nawet może nie ze sobą, ale my Polacy czy czy inne osoby, które przyjdą na ten festiwal spotkają się z innymi kulturami, coś się o nich dowiedzą. Czy sądzisz, że Polacy są tolerancyjnym krajem i otwartym właśnie na te nowe kultury? Znaczy zawsze takim krajem byliśmy. Przecież nie nie oszukujmy się, od lat tutaj była multikulturowość przez wiele lat. No niestety, >> ale w ostatnich latach już nie. >> No niestety to się wszystko gdzieś tak naprawdę przez głównie II wojnę światową zaczęło, czyli doświadczyliśmy czegoś najgorszego w historii dziejów. Ja myślę, że wtedy troszeczkę nam się te zmieniliśmy nastawienie. y

do y do do tych do tych mniejszości. No w ogóle wobec tych w obecnym momencie, czasach widać y widać w mediach y co się co się dzieje. Więc jedni są wrogo nastawieni, a inni a inni z tego czerpią raczej korzyści i czy się uczą, a inni po prostu to atakują. No ale myślę, że

tak jest na całym świecie i to nie dotyczy tylko Polski, ale także każdego innego kraju. >> A jednym z celów właśnie festiwalu jest to, żeby integrować społeczeństwo? >> Oczywiście, że tak. Właśnie po to robimy. No zawsze robimy, wszystkie nasze wydarzenia robimy po to, żeby integrować, a nie dzielić. Y, jak to jest odbierane, widać, że czasami jesteśmy komentowani, mimo tego, że osoby komentujące nie uczestniczyły w wydarzeniach. po prostu coś tam sobie widzą i i to opisują bez trochę bez wiedzy, ale każdy ma prawo do wyrażania siebie

jak chce. >> To teraz czas na żeby zaprosić naszych widzów, słuchaczy na festiwal. Serdecznie zapraszam na pierwszą edycję festiwalu kultur w Gliwicach między 7 a 9 sierpnia. tutaj w ruinach na alei, ale także będzie spacer historyczny po mieście śladami niebieckich napisów, będzie gra miejska,

także opanujemy na troszeczkę można powiedzieć miasto. Festiwal jest bezpłatny, cały program jest dosyć obszerny. Można sprawdzić na stronie Centrum Kultury Wiktoria, czy w aplikacji Gama, czy na mediach społecznościowych Centrum Kultury Wiktoria. Tam jest dokładne dokładna rozpiska albo na słupach miejskich są już plakaty i są godziny rozpisane, więc

serdecznie zapraszam. Będą upały, ale w ruinach teatru mamy klimatyzację, więc będzie naprawdę przyjemnie. >> Dziękuję. Rozmawiałam z Łukaszem Kwaśniewskim, organizatorem Festiwalu Kultur w Gliwicach. Dziękuję. >> Dziękuję. Ah.

Radio Imperium Kliknij, aby słuchać na żywo