Gwałt po polsku

24 marca 2021 · 24:45 · Obejrzyj na YouTube

8 marca 2021 r. został złożony w Sejmie projekt ustawy zakładający zmianę definicji gwałtu. W myśl tej propozycji gwałtem jest nieuzyskanie wyraźnej i świadomej zgody na kontakt seksualny, a minimalna kara za taki czyn zostaje podwyższona z dwóch do trzech lat. Dlaczego zmiana tego zapisu jest tak istotna? Zapraszamy do obejrzenia kolejnego odcinka programu PRL psychologia-relacje-ludzie, gdzie odpowiemy Państwu na to pytanie z naszym gościem Katarzyną Szotą-Eksner. Zmiana definicji gwałtu to nie jest jak złośliwi uważają kolejny wymyślony problem „rozwrzeszczanych feministek” a bardzo ważna i istotna sprawa. O zmianę tęgo zapisu apeluje m. in. Rzecznik Praw Obywatelskich odwołując się do aktów prawa międzynarodowego, w tym do Konwencji przeciw przemocy wobec kobiet. Agnieszka Chlewicka-Bac i Anna Kaźmierczyk polecają materiał. Słuchaj Radia Imperium i oglądaj „Flesza”! Garść informacji z Gliwic tylko w jedynej gliwickiej telewizji dostępnej w sieci IMPERIUM Telecom.

Transkrypcja materiału

Transkrypcja automatyczna — może zawierać drobne błędy.

ruchu i z o.o to mój [Muzyka] dzień dobry Witam państwa w kolejnym programie PRL psychologia relacji ludzie Agnieszka krzywicka Cześć dzień dobry Anna kaźmierczyk dzisiaj naszym gościem jest Katarzyna Szota eksner feministka z którą dzisiaj mogę tak czy wolałabyś

nie Zaśmiała się bo będziemy dzisiaj rozmawiać na tematy bardzo kobiece ale bardzo ważne Spotkałyśmy się dzisiaj żeby porozmawiać o zmianie definicji gwałtu o to o co walczą kobiety powiedz jak to wygląda o co chodzi i dlaczego to jest tak ważna Dzień dobry witam Zaśmiałam się pod feministka Brzmi groźnie jak zwykle chociaż to jest bardzo dla mnie istotne że jestem feministką tak temat jest dzisiaj poważny Postaramy się też przybliżyć ten temat myślę tutaj że też z różnych takich punktów widzenia też pokazać właściwie o co chodzi więc w tej chwili ustawa która w tej chwili obowiązuje to jest ustawa z lat trzydziestych ubiegłego stulecia a i tak naprawdę zupełnie nie przystaje do czasów w których żyjemy w tej chwili został złożony już projekt ustawy o zmianie definicji gwałtu gdzie tak naprawdę do tej pory do mnie wydawało

się że każdy stosunek seksualny jest zgodą więc jakby tutaj ofiara musiała udowadniać że żebyś na przykład że się broniła że krzyczała że krzyczała wystarczająco głośno że nie prowokowała to znamy wszyscy Takie przykłady oczywiście w tej chwili mówię tutaj też z pewną ironią bo bardzo dużo przez

właśnie przez taką definicję która w tej chwili była i która funkcjonuje w tej chwili cały czas wiele kobiet po prostu nie zdecydowało się w ogóle pójść nigdy na policję i zgłosić fakt gwałtu jak również wiele tych spraw zostało uważanych po właśnie oskarżano kobietę że po prostu że na przykład była za mało aktywna w tym sprzeciwie kiedy Badania

pokazują że 70 proc kobiet tak naprawdę w takiej sytuacji chemicznej jaką jest gwałt po prostu doznaje czegoś takiego jak zamrożenie i po prostu nie są w stanie protestować albo po prostu boją się swoje życie jakby ta ta ta w tej chwili ten ta ustawa która w tej chwili w tej chwili jest ta definicja gwałtu która w tej chwili funkcjonuje po prostu zupełnie bezsensowna nowa definicja gwałtu ma przede wszystkim opiera się na Zgodzie więc na takie jasne i wyraźne i zgodzie gdzie po prostu musi być spełnione kilka czynników tak to znaczy tak nie to znaczy nie to jest właściwie najważniejsze Tak w skrócie żeby po prostu przejdziemy potem pewnie dalej do omówienia I tak z mojego punktu widzenia to jest To jest świetna ustawa świetna propozycja nowej witanowa definicja gwałtu tylko że to też chodzi o to żeby

zmienić trochę społeczny wymiar myślenia w ogóle o tym problemie bo to w ogóle że się w tej chwili jednak taka dyskusja rozpoczęła już jest bardzo ważnym sygnałem że coraz więcej się mówi o tym co się dzieje z o.o gdzie się mówi w ogóle kobiety dają sobie głos do mówienia też o tym co je spotkało i to jest w ogóle Niezwykle istotne no bo wciąż funkcjonujemy w społeczeństwie gdzie po prostu pewne takie na przykład tutaj głosy prawicy czy typu kto nie Kto nie nie

wykorzystał kobiety która była pijana chociaż raz to niech rzuci kamieniem to kordiukiewicz czy Korwin ale to już po prostu może pomińmy milczeniem Natomiast tutaj chodzi też o Właśnie takich taką świadomą zgodę więc też jakby wszystkie takie przypadki właśnie Kiedy nie można tej zgody otrzymać to

typu na przykład seks kiedy któraś ze stron jest nieświadoma czyli na przykład pijana czyli na przykład kwestia pigułki gwałtu to jest po prostu w tym momencie Będą inaczej traktowane będą traktowane po prostu jako gwałt więc wspominając też o osobach chorych psychicznie tej czyli niepełnosprawnych niepełnosprawnych A gdzie do tej pory nie było to wielkim przestępstwem były te sprawy były o wiele traktowane tak po prostu bardziej nie były tak karane zresztą w ogóle to jest bardzo duży problem społeczny że te sprawy związane właśnie z gwałtem sprawcy często właśnie nie są karani znaczy w ogóle jakby przenosi się ciężar tej chwili problemu na znaczy mówimy o kobietach tutaj bo jednak większości przypadków kobiety padają ofiarami gwałtu oczywiście także mówimy o tej większości w tej chwili Zresztą ja

pracuję z kobietami więc tutaj ten temat jest mi najbliższy natomiast to jest właśnie ten problem że na kobiety się przerzuca ten w tej chwili jakby winę powtórnie ją poddając tej tej tej sytuacji bo ona musi pójść na policję musi zeznawać to już jest to już jest przecież bardzo bardzo trudne ale potem się zaczyna rozpatrywać czy ona nie prowokowała jak była ubrana No znamy to wszystkie może miałeś za krótką spódniczkę Może po prostu nie powinnaś być o tej rzecz w tym miejscu A mam właśnie jedno pytanie bo sprawa jest bardzo poważna i bardzo ważna Dlaczego i kobiety Teraz gdyby stosowały wniosek o zmianę tej ustawy to w naszym

społeczeństwie budzi śmiech żarty i jest tak no traktowany bardzo niepoważnie z czego to wynika to myślę że to wynika z wielu lat zaniedbań w ogóle nie mówienia o seksie nie rozmawiania i też nie wychowywania W ten sposób po prostu braku edukacji seksualnej to jest to jest przecież podstawowy natomiast podstawowy błąd Natomiast ja myślę że to

co robimy w tej chwili że rozmawiamy to jest dajemy głos sobie I dajemy głos też ofiarą ja tutaj przyniosłam ze sobą książkę my Staśko i Patrycji Wieczorkiewicz gwałt Polski współprowadził Mam spotkanie z nimi w ramach klubu książki kobiecej i drogowego Uniwersytetu ludowego chyba tydzień temu tak już I to są historie

zebrane kobiet które przede wszystkim kobiet które przeszły tą taką właśnie gehennę po pierwsze traumę gwałtu ale potem też nierzadko właśnie gehenne tak śledztwa obwiniania i to są tragiczne historię i historię opowieści więc naprawdę jest bardzo dużo do zrobienia przede wszystkim mówić głośno o tym problemie No właśnie bo to by z poziomu kobiety

które doświadczają i to zaznaczyła że nie tylko też chodzi o już gwałt sam sensu stricte ale o napaść seksualną o molestowanie o kimkolwiek rodzaj przekraczania granicy cielesnych kobiet to jeśli często jest tak że one jakby samo to przeżycie rozumieją że zostały napadnięte że stałem się krzywda że nie

było to ich winą natomiast to co dzieje się później czyli może idą na przykład na policję a tam jest pytanie i byłaś ubrana w jakim byłaś stanie i cały odbiór społeczny nie wiem sąsiadów znajomych czasu nawet i najbliższej rodziny powoduje to że te kobiety zaczynają inaczej myśleć o tym zaczynam się czuć winne zaczynają się czuć odpowiedzialne zaczynają się same ze sobą źle czuć No i zaczyna to powodować całą lawinę różnych psychologicznych skutków z którymi często borykają się wiele wiele wiele wiele lat żeby cokolwiek zmienić w tej kwestii musimy zacząć od podstaw właśnie od tej ustawy tak no i edukacji Ja myślę że w ogóle ta ustawa niezależnie od ich losów oczywiście ja trzymam kciuki i myślę żeby wszystko skończyło się dobrze z tyłu samo natomiast niezależnie od Ile osób Myślę że w ogóle debata społeczna

rozmowy to to że nawet tutaj chcecie też rozmawiać o tym że chcemy rozmawiać otworzyła otwiera oczy że to jest nie tylko taka Retoryka jednej strony że właśnie śmiechy Czyli po prostu jakby tutaj No sama próbowałaś czy tak dalej Czy to teraz będę musiał już pytać o zgodę na seks pisemnie Bo wiele wiele

się odbywa w przestrzeni publicznej rozmów tej chwili na tej ten temat i seksualne śmierć tak tak tak tak tak ale to też jest dużo duża jednak taka odpowiedź właśnie fachowców na czy tutaj też psychologów seksuologów którzy mówią że przecież ta zgoda może być różny sposób wyrażona że to nie ma co w ogóle się śmiać z tego i też też właśnie ten

temat właśnie seksu alkoholu jest poruszany znaczy to wszystko to też jest na przykład smsów małże nadszedł gwałtów małżeństwie to jest po prostu też też temat dla których nikt nie wielu wielu osób zwykle temat tabu coś takiego w ogóle może nie istnieć jak również to myślę że to jest ważne też dla nastolatek że jeśli zgodziłaś się na pieszczoty to wcale jeszcze nie oznacza że zgadzasz się na pełny stosunek seksualny Trzeba głośno mówić że zawsze możesz się wycofać Zawsze możesz powiedzieć nie myślę że szczególnie dla młodych dziewcząt to jest bardzo ważna informacja to się pojawia w tej przestrzeni publicznej Zaczynamy o tym rozmawiać to jest Niezwykle istotne znaczy dla mnie po prostu cała cały cała ta dyskusja wokół ustawy jest bardzo bardzo ważna żeby zmienić po prostu stereotypy myślenia

małpkami naruszyć No bo my jednak cały czas Żyjemy w takim micie myślę bardzo głębokim zakorzeniony w społeczeństwie o tej męskiej dominacji o tym że kobieta jest poniekąd własnością mężczyzny No bo tak tak tak to się działo przez większość istnienia Kultury jako takiej i to co się dzieje w tej chwili No to są takie właśnie pierwsze być może próby Jakby nowe edukowania tak naprawdę społeczeństwa w tym że tutaj nikt nie jest własnością nikogo tylko jest to wspólna sprawa wspólny AGD wspólne do

Wspólna dobrowolność No i trzeba jakby zwalczać bardzo myślę tak ostro i bezkompromisowo tą retorykę że to kobieta jest własnością Kobieta zawsze właściwie powinna być do dyspozycji pana które właśnie ma ochotę na to lub tamto dane są zatrważające kobiet zgwałconych jest około 20 procent

w naszym społeczeństwie często one się nie zgłaszają dlaczego się nie No właśnie z tego powodu o którym porozmawiamy że zdają sobie sprawę z tego że zgłośnienie tego gdzieś na policji od razu przyniesie cały całą masę skutków negatywnych pod tytułem obwinienie jej poddanie wątpliwość jakości moralności A co ona robiła Czemu robiła jak się zachowała co dla tych kobiet jest często traumom tak silną jak

sam gwałt i one chcą zapomnieć o tej są się pozbierać psychicznie nie chcą jakby kolejny raz być gwałcony emocjonalnie po prostu ich związku z tym wolą taki podejmują wybór również z tego powodu że bardzo niska jest karalność bardzo niskie są kary że w poczuciu to jest nieopłacalny trud wysiłek jakby zabieganie o sprawiedliwość w kontekście tego co się później wydarzy dla nich A co się wydarzy dla sprawcy to ustawa też przesuwa dolną granicę z dwóch do trzech lat co też robi różnicę IV każdy za

gwałt ale ja myślę że wciąż jednak rozmawiamy o tym żeby w ogóle zgłaszać Golgoty i żeby w ogóle wokół Wokół gwałtu było Nie było takiego przyzwolenia społecznego to też jest po prostu pewien pewien problem tak jak się właśnie mówi o dziewczynach Znaczy to jest wciąż ten problem właśnie że zaczepianie na ulicach gwałcie ale gdzieś nasze granice dużo wcześniej są prze przełamywanie

A my właściwie jesteśmy wychowane w takim przy Zwoleniu na taką napaść seksualną gwałtów której żyjemy Ja myślę że trzeba sobie to głośno głośno powiedzieć że sobie sprawę że jesteśmy napastowany Seksualnie na czym to napastowanie polega w w codziennym głupi

żart A no właśnie tak jak powiedziałam na gdzieś jakieś takie świadomości że kobieta jest czymś gorszym obiektem seksualnym w ogóle że można ją w taki sposób w ogóle postrzegać oceniać komentować Jak wygląda jak jest ubrana i uczesana by nie traktuje się i podmiotowo jako osoby osobowości która ma jakieś cechy coś dłuższe jakieś

emocje tylko jako przedmiot lalkę nie wiem obraz który pobudza Tak czy inaczej rysowałam dziewczynką się mówi że on ci dokucza bądźcie lubią tak okazuje że cię lubi powiedzcie Skąd to się u nas wzięło i dlaczego nadal to jest powtarza one no to się wzięło z patriarchatu z jakiegoś innego zakorzenienia w tej w takiej kulturze patriarchalnej natomiast No ja myślę że już czas też odciąć pewne pewne schematy my jesteśmy też po to żeby po prostu zmieniać świat ja w to bardzo wierzę że jednak to się zmieni nawet tak jak zaczęłyśmy tą rozmowę nawet to że ta ustawa powstała ta definicja nowa powstała żeby to też nie jest wymysł Polski tylko w wielu krajach już zmieniono definicję gwałtu i to rzeczywiście jakby w są na to badania że pole znaczy w ogóle lepiej się żyje w takim miejscu kobietom w takich krajach

natomiast oczywiście wciąż to jest proces Ja się zastanawiam jak to jest być na przykład nastolatką znaczy wiem jak to jest bo mam córkę nastoletnią i być zaczepiają po prostu przez różnych mężczyzn i to się dzieje wciąż się dzieje natomiast Wydaje mi się że też rozmawianie I to jest też znaczy to że to mówimy to też jakaś taka zmiana za tym idzie po prostu no ale to też nie tylko rozmowa to powinno być po prostu karalne to powinno być wbudowane też społecznie więc to jest bardzo dużo wątków w tym w tym wszystkim ale sama sama rozmowa Samo to że w ogóle

ta ustawa powstała że ta definicja gwałtu zostaje zmieniona że są takie ruchy to już bardzo dużo daje kobietom myślę to ta zmiana też powinna myślę bardzo głęboko się gdzieś rozpoczynać na tych najwcześniejszych etapach naszych rodzinach Także dziewczynki powinny być uczone też są chłopcy też przez rodziców tego szacunku wzajemnego tego

rozliczenia różnic także Oczywiście my się różnimy kobiety mężczyźni się różnią ale to te różnice powinny być im Plusa nie i minus wykorzystywane więc to tak naprawdę do tego wychowania od kolebki od tego jak do nas wracają się nasi rodzice na co zwracają uwagę jaka ty jesteś śliczna a do synka hit jesteś mądry żeby tutaj już była taka zmiana że

no nie warto jakby którejkolwiek z płci w domu w drugą stronę faworyzować to jest właśnie to co możemy zrobić w domu ale nie zawsze rodzice mają czerpać skąd wzorce Dlaczego my też jesteśmy w jakiś tam sposób mamy ze swoje ze sobą także to też jest trudne no jako kobieta matka widzę też błędów dużo jakie popełniłam więc to też nie jest tak że to jest po prostu takie wspólne wpływa na nas oświecenie i już wiemy natomiast trzeba rozmawiać trzeba edukować i to jest chyba bardzo bardzo istotne ja bym chciała jeśli pozwolicie przeczytać tt5 bo tak jakby przytoczyć tylko tylko tak oznacza zgodę et5 Właśnie takich przesłanek do właśnie zgody na seks takie cechy zgody to jest dobrowolność zmienność to o czym mówiłam i to też dla wielu osób jest po prostu nie nie do przyczyną sobie w głowie poprzestawiać

że to że poszła z nim do pokoju nie oznacza jeszcze że zgodziła się na seks i tak jest To jest po prostu a do tego mamy prawo mamy prawo się wycofać świadomość czyli jasne określenie że wiemy co robimy entuzjazmu czyli się odpowiedź na seks nie brzmi tak to nie jest zgoda jak milczenie też nie jest zgodą jak jak również aktualność Czyli

po prostu to to jest to zst5 przesłanek które są bardzo ważne i myślę że o tym też trzeba mówić Powiedz coś więcej o tej książce właśnie o autorka hitu jak to No to jest na pewno fenomen na rynku polskim tak To jest fenomen i to jest książka którą która przede wszystkim jest złożona z prawdziwych opowieści więc autorki dały głos kobietom które doznały przemocy seksualnej tak jak mówię to głównie kobietom ale na tym wątku się w tej chwili skupiamy i to są dramatyczne

historie i rzeczywiście bardzo trudne nie raczej niekończące się klientem tak jakbyśmy nimi ja znam znam dwie bohaterki które tutaj opowiedziały swoją historię znam ich z nami chcą opowieść więc też z tym bardziej osobiście to odbieram bardzo bo bo Szczególnie jedną znam bardzo dobrze no to jest też taki Akt odwagi bo bo ale

to ja myślę że dla każdego kto ma wątpliwości to jest ważna pozycja żeby prześledzić też że właściwie to co taka przemoc seksualna może spotkać każdą z nas Więc to nie jest też tak że to nie dotyczy na Czy każdą z naszych córek Znaczy to jest To jest straszne ale no tak jest Ta książka jest jeszcze o tyle ważna że ona ma tutaj też dużo takich

dużo ważnych informacji które mogą zmienić bo jest bardzo taki rozdział na temat W ogóle procedury zgłaszania gwałtu Bardzo świetnie opracowany tak naprawdę Co zrobić jeśli nam się albo naszej przyjaciółce się to przytrafiło jak postępować a po kroku jest opisany opisane działanie to uważam że to powinno być odczytywane Kurcze nie wiem publikowane wszędzie żeby wiedzieć jak po prostu Co zrobić w takiej sytuacji bo w Taka osoba jest w szoku najczęściej więc to jest po prostu jak w tej dzisiejszej w tym jak działa teraz policja społeczny

Jak działają takie właśnie właśnie policja prokuratura jak postępować żeby ten gwałt został skutecznie zgłoszony i też bardzo bardzo ciekawy jest jest część tego tej książki bo tak jak mówię to nie są tylko opowieści ale też tak też są tutaj wywiady z wychowawczyniami

fachowcami na ten temat czy psycholożka mi bardzo ciekawe jest jest rozdział na temat W ogóle historii tego pojedynku historii podejścia do gwałtu właśnie też dowiadujemy się że ta ustawa która w tej chwili obowiązuje to są lata trzydzieste i tak naprawdę wtedy w ogóle zupełnie inaczej się podchodziło do zgody na seks ale tutaj są takie takie na przykład wypowiedzi z tamtej z tamtych czasów dziennikarzy na przykład zdrowa kobieta

właściwie zawsze się potrafi zdrowa kobieta na umyśle i ciele to zawsze się przed gwałtem potrafi uchronić w tej chwili takie zdanie szokuje prawda więc proszę też popatrzeć jednak tą drogę Przechodzimy Mam nadzieję że za szybciej niż za sto lat czytam szybciej

Ja myślę że może w przyszłym roku już wypowiedzi co u niektórych polityków czy czy osób takich publicznie szczególnie z prawej strony też będą szokować i już nikt nie będzie dawał przyzwolenia na wypowiedzi pod tytułem na przykład kto nie wykorzystał pijany i niech pierwszy rzuci kamieniem to jakby spotkają się z takim sprzeciwem społecznym że takie wypowiedzi zmieniamy to zmieniamy ten świat ja bardzo polecam wszystkim książkę ogóle Ja też pracuję z

kobietami widzę jednak jak tak jak Ania powiedziała jaki to jest duży problem jak po prostu od takiej przestrzeni kręgów kobiet czy takiej bezpieczne jak kobiety się otwierają jak ta przemoc seksualna jest obecna w naszym życiu i Zaczynają o tym mówić u kobiety które doświadczyły takiej przemocy czy z twojego doświadczenia czy mają wsparcie w rodzinie w mężu w różnie partnera bardzo

różnie to to nie jest też tak że wszyscy mężczyźni to są gwałciciele i dewianci też podkreślić Oczywiście że taki bardzo często jest tak że jasne nie że mają kobiety w takiej sytuacji 100% wsparcia i zrozumienia ze strony mężów czy ojców czy rodzin w ogóle a czasem jest tak że no bardziej to jest

jakoś właśnie tak rozmywane czy przesiewany czy No jakby wina jest składana w tą tą kobietę więc to nie nie ma jednoznacznej odpowiedzi odpowiedzi na to myślę że to jest Proces zmian na pewno który się dzieje no bo ale ta zmiana społeczna w której my żyjemy to jest też zmiana dotycząca mężczyzn w której oni też mają w końcu przyzwolenie na by się bardziej emocjonalnymi na pokazywanie że coś przeżywają że rozumieją te emocje co kiedyś było Absolutnie niedopuszczalne więc to jest też taka zmiana że teraz też mężczyzna może faktycznie zrozumieć lub też mężczyźni są ofiarami No bo to też jest pewien odsetek niewielki bo niewielki ale mężczyzn czy czy chłopców którzy są ofiarami gwałtów No to jest też zmiana takich właśnie stereotypów to o czym Ania mówi bardzo ważne To tak jak również też mówiąc o gwałcie to ten

takim stereotypem jest że tylko ten nieznany gwałciciel się pojawia natomiast tak naprawdę badania mówią ciemnymi trakcie badań oczywiście to też jest problem ale badania mówią że tak naprawdę większość gwałtów to to jest właściwie gwałt ze strony mężczyzny znany z jakiegoś tam na czy kobiecie czy nawet lekki mówi to już tak powiem Trochę tak prowokacyjnie ale to jest prawda że kobiet najbardziej niebezpiecznym miejscem dla kobiety jest jej dom tak naprawdę bo większość Tak patrząc globalnie świadomą przestępstw wydarza się jednak w domu mi się tak bardzo boimy wyruszyć w podróż i wyjść znaczy ja się nie boję ale mówię tutaj Ogólnie że jest taki że poza próg domu i tego czy mamy się tak tych sypialni i kuchni mocno natomiast

to są oczywiście tutaj teraz już żeby trochę rozładować sytuację mówię pewnymi takimi stereotypami żeby ale natomiast no to jest to chyba tutaj a nie jako psycholożka potwierdzi że że to jest też problem gwałtów małżeństwie gwałtów na randce na przykład i w ogóle zadawanych

gwałtów przez mężczyzn znanych ofierze trzymamy kciuki za zmiany tej ustawy mamy na że coś się zmieni że będzie lepiej Dziękujemy bardzo za rozmowę naszym i państwa gościem była Katarzyna Szota eksner dziękuję bardzo i [Muzyka] z o.o

Radio Imperium Kliknij, aby słuchać na żywo