Gawęda o beboku cz. 2

psy radio ekspertów i pasjonatów [Muzyka] Dzień dobry państwu przed mikrofonem Ada Duda a moim i państwa gościem jest Kamil Iwanicki badacz Górnego Śląska przewodnik gliwicki społecznych i twórca projektów regionalnych które w tym tygodniu będzie kontynuował swoje straszenie demonami śląskimi Dzień dobry państwu dzisiaj Chyba zaczniemy od tego jak dzisiaj widzimy współcześnie widzimy te Śląskie stwory potwory bo one w pewien sposób się sprzedały skomercjalizowane ale dzisiaj na przykład każdy z nas nie wiem czy ty masz Ale ja mam na przykład skarpetki z Boga bokami które są takie

popu dosyć popularne popularną pamiątką właśnie odwiedzając Katowice czy Nikiszowiec warto warto sobie kupić jakąś taką pamiątkę z lokalnymi w lokalnym bokiem na przykład to co też to też oprócz tego No gdzieś tam jeszcze czasami właśnie czy są właśnie jeszcze jakieś potwory czy stworki które również

równie jak Bebok stały się skomercjalizowana bevog chyba najbardziej bo nawet można koszulce babok się najbardziej sprzedaje czapki czapki są z nim prosty ten jakby do dzieci też najbardziej trafia z tych wszystkich stworów ale to jest też ciekawe że fabryka porcelany zrobiła swoją limitowaną kolekcję z właśnie

śląskimi demonami masz mieć na przykład Folk czyli filiżankę ze strzygą checksum o których też jeszcze dzisiaj nie wspominali rzeczy o których też jeszcze nie wspominaliśmy więc więc też takie takie pamiątki warte uwagi a co moim zdaniem jest też bardzo takim Ciekawym elementem jakby współczesnego przypominania sobie o tych Śląskich stworach to jest też lek który powstał 5F Katowicach niezbyt duży powstały takie cztery małe albo trzy takie rzeźby

właśnie beboka skarbnika na mieście coś jak w stylu Wrocławskich Krasnali dokładnie tak dokładnie tak I właśnie można można poszukać właśnie można spod spodkiem spotkać Głęboka słuchając o naszych demonach nie jestem pewna czy taki Szlak jest bezpiecznych nie nocna spokojnie kwestia już O właśnie na przykład w Kudowie można spotkać meluzyny która w której drewniana rzeźba strasznie nas strasznie nas pod zamkiem a na zamku straszy Biała Dama więc więc TT Śląskie stwory i Duchy

się uzupełniają i też mogą być takim fajnym kwestią promocyjną z regionu co co my możemy sprzedawać tak jak Warszawa masłem syrenkę to my mamy swojego BP w tej skarbnik rn3 skarbnika też można gdzieś spotkać poza tymi podziemia mi skarbnika można spotkać pochodzę z dobre pytanie bo ja pamiętam że jest jeden skarbnik w Tarnowskich Górach ale czy gdzieś jeszcze muszę musiałbym musielibyśmy poszukać jeszcze jest oczywiście pod pod zamkiem w Chudowie też skarbnik się schował Ale ten skarbnik i inne to Śląskie stwory też możemy znaleźć na obrazach tych Śląskich

artystów nieprofesjonalnych twórców z grupy Janowskiej którzy ukazali ten lokalny folklor na na obrazach nananana różnych rysunkach i on też nam pokazuje jak dawniej jak te 50 70 lat temu ludzie wyobrażali sobie etap łatwe wiesz jak wygląda prawdziwa Excel w nie wiem jak wygląda bo heksar.io część z państwa może się domyśleć to jest czarownica na Śląsku heksan czyli no stara stara kobieta z

brodawką na twarzy bardzo przerażająca i ona się zajmowała leki robieniem takich eliksirów jakbyśmy dzisiaj powiedzieli takich różnych różnych eksperymentów i rzucaniem uroków Ale co najzabawniejsze ona także kradła mleko co co jakby no kiedyś ludzie jakby priorytetem dla nich bardziej jedzenie niż jakieś takie powiedzmy bardziej wymyślne rzeczy więc bardzo często czarownic czarownicą przypisywano kradzież mleka sąsiadką

żadnym potrzebowały ich domków z piernika nie nie nie było tam Jasia i Małgosi mnie nie ale właśnie średnicy jest legenda o tym że w Żernicy mieszkała ekstra która No tutaj rzuciła urok one też często miały takie urokliwe oczy mówione że heksy mają urokliwe oczy i nie wolno spojrzeć im prosto w oczy one wtedy mogą żyć urok to jest jednym z takich takich powiedzmy czasem to dzisiaj z tej heksanem przetrwało że czasem się nazywa przeżywali dziewczynek egzamin Nie wiem czasem albo też na przykład strzykami to

z wciąż jest popularne nazywanie młodych takich powiedzmy w pewnych siebie dziewczyn że ty ty się zsika a szczyga to był taki Śląskim wilkołak wampir który też bym mógł być mężczyzną strzygoń m który miał dwie razie 2 rzędy zębów i on atakował w nocy czy ludzi i

wysłał ich dusze też takiego taką strzegę można było poznać po nożycach na skórze na plecach to znaczy wbitych czy narysowane kości były w kształcie No rzec dziwna rzecz podobno Strzygi miały dwie dusze jeśli rację zamordowało No to co ona wtedy bo jeszcze bardziej chętne krwi bardziej spragniony tej krwi i ona jeszcze bardziej atakowała ludzi więc tutaj te strzegli były takimi właśnie śląskimi wampirami wiem czy słyszałaś parę lat temu podczas budowy deski odkryto pochówki wampiryczne na

nich słońce Dubois dziewczyna na przedłużeniu ulicy Dubois tak I właśnie to twist3d to były takie właśnie Śląskie wampiry bo ja też chowano z głową między nogami żeby one ponownie nie jakby otros odżyły Inc znowu nie atakowały ludzi czyli to było skuteczne rozwiązania No chyba tak bo dzisiaj nie żadna Strzelin ale jeszcze jeszcze tak naprawdę pod koniec 19 wieku czytałem że podobno w Chorzowie można było spotkać strzyga tak na przełomie 19-go 20 wieku gdzieś tam świadkowie mówili że strzygę strzygę widzieli No to ciekawa po małe dziecko mówione że tata ma dziecko będzie Ostrzegam po czym rozpoznawano że to może być strzyga No właśnie po tej w urzędach zębów a szczególnie jak dziecko jak małe dziecko urodziło się zębami to już był pierwszy znak że to mogła być zastrzega że trzeba uważać taki strzela była taka

przerażająca gdzieś na drzewach czasem wisiała żeby właśnie szukają swojej kolejnej ofiary żeby wysłać jej krew Czyli mamy taki swój własny Górnośląski Zmierzch trochę tak trochę tak ale ten tutaj chyba nie nie byłoby takiego romansu tutaj to nie byłoby wywiadu z wampirem tym razem a propos właśnie kolejnych demonów wiem że mamy jeszcze diabła No

czyli po polsku diabła nadal bardzo się starałam ale ten diabeł to też on Ja słyszałem kilka Legend gdzieś tam w swojej pracy badawczej że właśnie gdzieś tam ludzie wierzyli że on zachęcał jakby pchnął starał się gdzieś tak tych ludzi do tego zła namawiać w różny sposób

mówiono takich diabelskich miejscach między innymi w okolicach właśnie znowu powracam do chudowa Bo tam z tam stamtąd się zachowało dużo też legend ale tym właśnie czasem też nazywanego wnioskiem o diabłem bo jak z lordem voldemortem nie wolno było powiedzieć jego imienia mówiono on albo zły ale nigdy nie

mówiono właśnie tobą ani wniosek czasem też mówiono że jakby samo wymawianie jego imienia może spowodować przyjście zła do rodziną powinniśmy bardziej wtedy spodziewać się zła na zasadzie wichury i złamanej gałęzi czy bardziej zła na zasadzie że ktoś nam wyrządzić jakieś zło to że mam

nasza rodzina będzie miała pecha że coś złego może się zdarzyć stać w rodzinie że coś dziecko może być nieposłuszny tutaj to było bardzo różne interpretację tego zła które którego też są różni ludzie rozumieją będą nie oszukując się że czasem też mówienie o tym źle z różnie interpretowane tak teraz w sumie mówimy o tym że jakby myśl może jakby że możemy

afirmować naszą rzeczywistość są takie teorie jeszcze powrócę bo mówiłem że obraz umówimy na dzieci właśnie wyścigach za wcześnie mówi czasem podciep typ od ciebie ale też jest takie bardzo obraźliwe jest takie że właśnie Uważano że czasem podrzucono jakieś dzieci i to nie było nasze prawdziwe dziecko tylko właśnie podciep które Który z którego trzeba wyrzucić tego demona dając

w klatce w pupę i właśnie wtedy ten podciep miał wyjść z niego właśnie poprzez ten krzyk dzisiaj Dzisiaj już raczej nikt nie mówi ani nawet nie używa się tego słowa to pod ciebie bo to takie dosyć bardzo obraźliwe takie że dasz nie wypada mówić że ty pod ciebie chociaż czasem tak jak chłopcy na placu mówią do siebie typ od ciebie to to jest już to już jest inna kwestia to już tak żartobliwie mówią do siebie ale to również dotyczyło się takich niegrzecznych dzieci tak jak tutaj właśnie zazwyczaj traktowano że moje dziecko jest dobre moje dziecko a ty jesteś pod ciepłem bo moje dziecko by nie było takie złe Moje dziecko nie mogłoby być suche więc to miało też takie takie wytłumaczenie sobie że że jak do tego doszło jak do tego doszło Wiem że jest jeszcze tutaj znowu po pierwsze się swoim Śląskim fojerman

Phone to jest taki duch Który pomagał w lasach i dojść z Może zaczniemy od początku kto kim był fajermon to był człowiek który za życia nigdy nikomu nie podziękował i teraz jego dusza musi zebrać wystarczającą ilość Dziękuję Bogu Bóg zapłać aby móc być wolny trafić do czerwca do nieba i on pomagał ludziom trafić czy zna doprowadzić do domu właśnie w wieczór nocy po czym oku i on

prowadził ludzi no i czekał na właśnie podziękowania jeśli ktoś mu nie powiedział dziękuję Wówczas fajermon podpalał jego dom więc to co nas uczy takie fajermon mówienie Dziękujemy to trudnych tych trzech magicznych stworów to to zdecydowanie jest dość taka

ostateczna skuteczna nauka tak tak jeśli nie podziękujemy to już nie mamy na co tracę nawet przepraszać jak uważasz dlaczego w tym momencie jakby odchodzimy od tego jakby nie mówię o tutaj jakiś pedagogicznych aspektach tylko czy dlatego że mamy większą wiedzę że nauka wypadła potwory No właśnie ja

bym bardziej z tym trochę inaczej podszedł bo teraz w tym świecie pełnym Harrego Pottera różnych tych fantazji jakby ta rzeczywistość z demonami ona się czas ona jest wciąż popularna nawet taka taka fikcyjna nawet u to pies jest w Minecrafcie na przykład A to jakby z tymi islamskimi stworami bo taki problem że ta śląska Kultura była przez okres PRLu was starano się jakby walczyć z nią starano się nie mówić o tych tutaj lokalnych tradycjach przez co też ci ludzie zaczęli się wstydzić podczas rozmów ze starszymi osobami oni razem mówili ale to takie głupoty głupoty w sensie to nie ma co w sensie nie ma o czym rozmawiać ale jest części też i wtedy mówić że ja

niekoniecznie w to wierzę ale to chodzi o to że mamy ten taki zbiornik dziedzictwa kulturowego naszego regionalnego o którym Warto też pamiętać bo na podstawie tego możemy właśnie w sposób nowy Tak jak na początku naszej rozmowy wspominałem możemy to podejść właśnie poprzez jakieś kulturę poprzez sztukę Można stworzyć jakiś spektakl Dlaczego zachęcam o spotkaniu z Tomkiem albo grę grę komputerową jakby to jest

fajne jest i my będziemy dbali o nasze takie dzieci folklor nasza takie dziedzictwo tutaj Górnego Śląska żeby potem wstęp gdzieś dalej pójść żeby zacząć inspirować ludzi do tworzenia właśnie na przykład komiksu Tomkiem o czym ja na przykład bardzo bym marzę Ale ja nie mam zdolności artystyczne Podsumowując demony nasze Śląskie nie są

wcale takie złe więc istnieć jest bardzo miła i przyjemna chyba że się niegrzecznym to już wtedy są złe więc życzymy wszystkim żeby nie spotkał ich babok żeby nad wodą mnie zaatakował ich utopek a w kopalni skarbnik chyba że właśnie Oby za pomóc skarbnik no to inna

to impreza historia Ja też państwa bardzo zachęcam właśnie do rozmowy z seniorami z jakimś tutaj Może oni Wciąż pamiętam jakieś historie które gdzieś pojawiały się pojawiały się w rodzinach może państwo też pamiętają o historię właśnie gdzie jak babok przechodził albo gdzie utopca można było spotkać bo kiedyś mówiono że nad Kłodnicą też w Gliwicach centrum Gliwic był utopek te

historie tutaj te legendy one tutaj zarówno w mieście były były żywe tak jak i na wsi więc warto może popytać może wciąż gdzieś to tę historię są warte krycia w państwa domach dlatego państwa zachęcamy przed mikrofonem Ada Duda na moim i państwa gościem był Kamil Iwanicki badacz Górnego Śląska przewodnik gliwicki społecznik twórca projektów regionalnych Dziękuję bardzo dziękujemy

radio ekspertów i pasjonatów [Muzyka]