Cichociemny z Gliwic - reportaż "Tobie Ojczyzno" z udziałem kapitana Aleksandra Tarnawskiego

8 stycznia 2021 · 23:42 · Obejrzyj na YouTube

100-latek, który mieszka w Gliwicach, to ostatni żyjący Cichociemny. W czasie drugiej wojny światowej formacja ta jako część Armii Krajowej miała za zadanie prowadzić walkę partyzancką z Wehrmachtem, a także szkolić i organizować ruch oporu w kraju. Z trzystu szesnastu przerzuconych do Polski cichociemnych w czasie wojny zginęło stu trzech.

Transkrypcja materiału

Transkrypcja automatyczna — może zawierać drobne błędy.

z [Muzyka] Cichociemnych było 316 którzy dach w okresie tych okupacji z stopniowo zjawili się w Polsce więc i ich znaczenie Jakieś militarne to nie było nie było i nie mogą być żadne No bo w bo to było fizycznie niemożliwe Natomiast oceniam że główną zasługą

3 rolą Cichociemnych to była taka że wiadomość o ich przy o ich zrzutach mimo że to była konspiracja No ale przecież byli w próżni ci którzy przyjmowali mieli znajomych krewnych i tak dalej ich zasługą było to że wśród ludności [Muzyka] generalnego gubernatorstwa

zaśpiewali jednak jakiś iskierkę otuchy że ludzie że że o nich nie zapomnieli gdzieś na zachodzie że o nich pamiętają i to moim zdaniem było podstawowa rola Cichociemnych [Muzyka] z ulgą dziwiłem się w takiej wiosce w pobliżu Rzeszowa w 1921 roku i tam się również urodził dwa lata później Mój brat i wkrótce potem rodzice mojej

Przynieść ci się do królewskiej Huty później Chorzów się to nazywało to miasto tutaj na Górnym Śląsku rodzice moich byli nauczycielami i polonista mi uczyli w szkole powszechnej w tej królewskiej Hucie czytam później Chorzowie z dzieciństwo spędziłem właśnie cały czas w Chorzowie najpierw wchodzą do szkoły

powszechnej a później od jak to było wówczas od czwartej klasy do gimnazjum w 1938 roku zdałem maturę w tym że gimnazjum i Rozpocząłem studia na Politechnice Lwowskiej na wydziale chemicznym Kiedy wybuchła wojna byłem byłem w Rabce na wakacjach u swojej

ciotki i następnie w miarę jak Wojska Niemieckie wkroczyły do Polski zarówno tutaj od zachodu jaki od Czechosłowacji na wezwanie władz żeby wszyscy młodzi mężczyźni wycofywali się na wschód ja to też tak zrobiłem No i w końcu aż dotarłem do Lwowa to gdzie zaczynałem się tych

państwach Gdzie mieszkają podczas studiów kiedy wkroczyły wojska sowieckie postanowiliśmy Razem z kolegą że przejdziemy na zachód do Francji częściowo je kolejno opuści piechotą przeszliśmy granice z Węgrami No i tak Dostaliśmy się do Budapesztu przez jakiś tam miesiąc byliśmy w na łów

obozie dla uchodźców Polaków a później lever na wezwanie konsulatu w Budapeszcie pojechaliśmy pociągiem przez Włochy do Francji i we Francji zostaliśmy umieszczenie ich w obozie wojskowym w Bretanii widzą ten obóz się nazywał który został przy oddany do dyspozycji wojsk polskich we Francji do tworzącej

się tam Armii Polskiej co tam Zacząłem naukę w szkole Podchorążych Piechoty a następnie po wejściu Niemców do Francji Wycofałem się aż do pod granicę hiszpańską i stamtąd zostałem rudowy węglowce my norweskim przewieziony do Wielkiej Brytanii w Wielkiej Brytanii

zostać zostały No nie tylko ja ale wszystkie oddziały polskie zakwaterowane w Szkocji i tam skończyłem podchorążówka tylko już nie piję wojsk nie Piechoty tylko Wojsk Pancernych która tych która tam została utworzona motywacja była w właściwie prosta no w ogóle ponieważ w

jak jak wszyscy wiedzieli zaczęła się tworzyć r.do Polska pod dowództwem Generała Sikorskiego we Francji wszyscy byliśmy w w okresie międzywojennym wychowywani Live jakich w wielkim patriotyzmie więc to był jeden powód A po drugie jak się ma 18lat to też jakaś przygoda nęci

żeby sprawdzić siebie i zobaczyć trochę świata spędziłem w Szkocji No życie garnizonowe w tych beczkach mieszkaliśmy normalnie normalnie kąpania i co mi później Brygada No i Pewnego dnia zjawił się Zostałem poproszony do kancelarii pułkowej nie wiem czy i dzieje na mnie czekał

pewien jakiś pułkownik już zapomniałem jego nazwisko jakkolwiek o pamiętałem z Londynu No i bez żadnych tabletki wstępów hurra patriotycznych tylko zaproponował że istnieje taka możliwość żebym żebym został wyrzucony do Polski żeby się nie jest kierować jaki fałszywym z fałszywymi ambicjami jeżeli się po

prostu czuję na sile to to to mogę się zgłosić oczywiście zgłosiłem się od razu wyraziłem chęć do udania się do Polski było bardzo prostej bez żadnych [Muzyka] 5F jakiś zbędnych formalności po jakimś miesiącu może dwóch Zostałem wezwany do Londynu i z Londynu

pojechaliśmy na północ Szkocji aż tam na samym nas na całą północ Szkocji prawie ludzi tam nie było i u góry porośnięte trawą mieć czyste strumienie wody spływającej do morza i tam dosyć zaczęliśmy kurs Wychowania Fizycznego głos Czyli jednym słowem no z

docieranie sprawności fizycznej polegającej na nas wspinaniu się na linach na na czuwaniu się noc i temu tak temu podobnych historiach tak żeby żeby być maksymalnie sprawnym fizycznie powiedzmy mnie często trwała Po tym kursie były następne kursy których rogi

już nie pamiętam były był kursy dywersji kurs zapoznania się z sytuacją w Polsce okupowanej budowa własnej legendy do czasu jak i jak agencji nie weszli głębiej do Włoch to oczywiście loty odbywały się z Wielkiej Brytanii nie ponad Niemcami tylko po mnie tutaj nad

skandynawię dopiero dopiero Tam jest dziś inne Chyba na wysokości nie wiem ale tak mi się wydaje gdzieś Gdyni Gdańska dopiero ten samolot wylatywał do na terytorium generalnego gubernatorstwa No to to były dość raz niebezpieczne loty bo tam było kilka

zestrzelili zestrzeleń tych samolotów No a poza tym to były dość takie dalekie te loty więc ja odpowiadam kiedy już wojska Sprzymierzonych weszły w głąb Włoch więc postanowiono przenieść te loty z oddali zrealizowano te loty z Włoch konkret jest brindisi No i w tym celu za ok zaokrętowania na nas na statek pasażerski nie tylko na Złoto Przecież to był takiej drużynie owiec gdzie

mnóstwo że parę tysięcy chyba żołnierzy płynęło właśnie na południe co do algieru no i w Algierze nazwy okrętowa no następnie koleją tutaj przez ciebie no i stamtąd statkiem znowu do Włoch i tam we Włoszech zakwaterowano nas tam miasteczku na wybrzeżu na decyzję

powyżej No i to była nasza stacja oczekiwania i czekaliśmy na rozkaz zrzutu do Polski Nie no już i pewno i Pewnego dnia tym wypadku chyba kwietniowego na pewno raczej dostaliśmy rozkaz że lecimy do Polski No ich No i Wystartowaliśmy pewnego wieczoru są

do Polic do aby przy aby być wrzuconym w Polsce No i locie odbył bez żadnych specjalnych zakłóceń tam tylko je trochę ognia artyleryjskiego w rejonie Budapesztu no i i zostałem wyrzucony jest niedaleko Warszawy nie byłbym przeżyli niczego się specjalnie jest chłopaku co już najmniej to już jest się w ogóle nie bałem bo to przecież to był tylko epizod ewentualnie jest w tym co mogło się zdarzyć po tym ale oczywiście te wszystkie psy żółty były zabezpieczane

przez żołnierzy Armii Krajowej była przy także bo one czy bo oni przez wystawiali światła dlatego samolotu żeby on wiedział że może bezpiecznie dokonać zrzutu także tutaj tutaj żadnych tutaj jakiś specjalnych stresów przy tym zrzucie nie było to było jakieś niedaleko Warszawy więc więc

tam po same jakieś takie z przyjęciu u jakiegoś tam no jakiś rodziny w tym miasteczku tej wsi w raczej gdzie obok który został ten rzut dokonany Wsiadłem w pociąg w kolejkę pod miejską No i pojechałem do Warszawy po przyjeździe do Warszawy udało się na

adres kontaktowy gdzie od Gdzie jest czeka na mnie tak wtedy się nazywała ciotkach tak pani której zadaniem było wie zakwaterowanie tam w pewnej rodziny No to już wszystko było zorganizowane No i przez jakiś dzień lub dwa żeby Zapoznałam jest schodząc ze mną po ulicach Warszawy żeby jest zapoznać z

atmosferą i sytuację jaka panowała w okupowanej Warszawy podrzucie do Polski nie mieliśmy żadnych zadań żadnych ponieważ chwilą chwili wylądowaniu w kraju z byliśmy z i podlega liśmy dowództwo Armii Krajowej i w Polsce No i to dowództwo oczy tamtej płytę do Armia Krajowa decydowała o poczynaniach jakie

moglibyśmy mieć mieszkając w Warszawie tam u tych państwa Czekałem tylko na również jeszcze przeprowadziłem tam do Świdra koło Warszawy ale to tylko takie takie Zmiana miejsca zamieszkania No i odpowiadam czekałem nie miałem żadnych rozkazów tylko czekałem na rozkazy dowództwa Armii Krajowej no i takie do pewnego dnia dostałem taki rozkaz żeby się udać w okolice lidy na

nowogródczyźnie No dostałem wówczas TVP3 te papiery tam jak że jestem pracownikiem tej pomocniczej służby wojskowej toda z i mając wtedy te papiery Wsiadłem w pociąg kultu dla urlopowiczów którzy wracali z urlopu nad front wschodni noided ale nigdy bez żadnych przeszkód dojechałem a

tam fridzie czekał na mnie łącznik i pojechaliśmy wozem drabiniastym w plener postoju z oddziału partyzanckiego Kompanii Partyzanckiej którą zaczną dowodził niejaki lew pseudonim nazwisko już nie pamiętam jak tam dotarłem do tej jak powiadam dotyku pani Partyzanckiej było już słychać huk armat

zwłaszcza nocą zbliżającego się frontu ze wschodu No i oni samolotu z rozkaz że gdy zaprowadzić te oddziały czy ten oddział byłem jest tam innych jeszcze tam do jakiejś określonej części tam w ponieważ grot tych Partyzantów pochodziło oczywiście z tamtych terenów bo nie mogło być inaczej wobec tego [Muzyka] dowództwo tego Zgrupowania AK No polecił

o niej abym zaprowadził w tych którzy chcą się już skończył udać do swych domów żebym zaprowadził do tych do do tej wsi którą tam wskazali Rosjanie no i wróciłem z powrotem do puszczy no no to wpuszczę jak to w puszczy tam było się różne oddziały przed przemieszczały totutotam wycofywali się pomału na zachód a

w okolice grodna no i i ja też to zrobiłem są same już później szedłem Chciałem się dostać do Warszawy ale niedaleko doszedłem gdzieś zł okolice Białegostoku No bo dali już był front niemiecko-rosyjskie i i już nie mogłem się dali poruszać wobec tego udałem się do Lublina i tam wózek na jakiś czas się

zatrzymałem a póki Kiedy rosjanie gdy doszli do linii Wisły przeprowadziłem się do Otwocka no i tam w tym Otwocku spędziłem i zimę z z roku 42-445 kiedy siedemnastego chyba Stycznia 4 zrób piątego roku prawda Niemcy Niemcy się wycofali jest tam Rosjanie weszli do Warszawy więc ja natychmiast się też tam dałem przeszedłem Wisłę po lodzie bo wtedy zimno Byłam z

sroga Wisła była zamarznięta całkowicie no i tam wszedłem do do ruiny Warszawy gdzie nie było ani z jednego żywego ducha przynajmniej w tym pierwszym dniu w którym ja tam się zjawił m i z tobą Znalazłem jakiś jej jakąś mało zrujnowaną kamienicę i tam na pierwszych drugim piętrze aby a węgiel był w jak to było zwyczajów w Warszawie w skrzynce w kuchni no tam przesiedziałem całą noc palac w piecu a Nazajutrz y no

postanowiłem wrócić z powrotem do tego Otwocka Przeszedłem przez Wisłę tylko wtedy już Wisła była przez oddziały polskie grillowana No ale zaprowadził mnie do jakiegoś dowództwa rosyjskiego ponieważ nie wyglądałem niezbyt atrakcyjnie więc wypuścili nie bez żadnych tam ale także

że jest udałem się udałem się do na posterunek milicji Obywatelskiej się przy kaloryferze spędziłem resztę tej nocy no no za a rano wróciłem do Otwocka No to takie było moje spotkanie z Warszawą postanowiłem że już koniec wojny i tak straciłem na tej wojnie

5-6 lat że trzeba śp zająć się sobą no i wróciłem on na Śląsk zacząłem studia na Politechnice już Śląskiej Ja najpierw mieszkałem w Katowicach jakiś 120 lat a tutaj w Gliwicach zamieszkałem kiedy miałem jakieś już 60 lat nie byłem prześladowany bo nikt o mnie nie wiedział co ja robiłem podczas wojny ani nic no to ona stara prawda że co wiedzą

o to o kimś tyle ile ten ktoś sam powie albo życzliwi sąsiedzi nigdy się nie czułem jako bohater nie było powodu żeby być coś zaczęło takich jak ja jak my to w czasie wojny ostatni w różnych na różnych frontach i w różnych producentów były tysiące normalna służba wojskowa trochę inna Ja przy najbliższej nigdy nie czułem żadnych bohaterem a [Muzyka]

po tylu się po tych 70 czytam przeszło odczytach latach chciałem zobaczyć jak i w kondycji kondycji przede wszystkim psychicznej się znajduje nowo co trzeba sprawdzić no no i stąd właśnie postanowiłem skoczyć nie nie wizyty w nic nadzwyczajnego No na szczęście stwierdziłem że jestem w kondycji doskonałej sobie bardzo ucieszyło to jest w sprawie image wielką przyjemność

bo odbył się w wysokości około 10 dwóch kilometrów wobec tego z natury rzeczy lot do ziemi był długi No i stąd Pogoda była piękna więc sama przyjemność i to była z o.o [Muzyka] z o.o [Muzyka] z o.o

Radio Imperium Kliknij, aby słuchać na żywo